Past harorat sharoitida ishchilar uchun himoya kiyimi va poyabzal

\n\t Alohida iqlim sharoitlarida, masalan, past haroratlarda ishlash himoya kiyimini tanlashga alohida e’tibor qaratishni talab qiladi. Namlik, sovuq va past havo harorati xodimlar salomatligi uchun jiddiy muammolar tug‘dirishi mumkin. Past harorat sharoitlarida qo‘llaniladigan maxsus kiyimni tanlashda qaysi talablar va parametrlarni hisobga olish kerakligini aniqlaymiz. \n

Himoya kiyimi nima uchun kerak

\n\t Sovuqdan ShHV   ish joylarida xodimlar salomatligini tashqi omillar ta’siridan himoya qilishni ta’minlaydi. Bu oddiy uniforma emas. Qonunchilikda qaysi toifadagi xodimlar va qaysi ishlab chiqarishlar uchun himoya kiyimi bilan ta’minlash talab etilishi belgilab qo‘yilgan. Jamlanmaga kiyim-kechak, maxsus poyabzal va shaxsiy himoya vositalari kirishi mumkin. \n

\n\t Agar xodimlarning faoliyati ochiq havoda va sovuqda bo‘lish bilan bog‘liq bo‘lsa, maxsus qishki kiyim ko‘zda tutilgan. Sovuqdan ShHV past haroratlarda ham qulay sharoitlarni ta’minlaydi. \n

\n\t Himoya kiyimiga qo‘yiladigan talablar GOST R 12.4.236-2011 bilan belgilangan. Unga ko‘ra, bunday buyumlar to‘rtta himoya klassiga ega bo‘lishi mumkin, ularning har biri muayyan iqlim mintaqasida qo‘llaniladi. \n

\n\t Qishki maxsus kiyimga  qo‘yiladigan muhim talab   – exodim ikki soatdan ortiq sovuqda bo‘lganida uning salomatligi va ish qobiliyatini saqlab qolishdir. Normativlarga muvofiq, maxsus kiyim maksimal darajada qulay bo‘lishi kerak. Bunday kiyim uchun muhim xususiyatlar: \n

\n\t
• englardagi maxsus manjetalar;
\n\t
• issiq tutuvchi kapyushonlar va yoqalar;
\n\t
• shamoldan himoya qiluvchi plankalar;
\n\t
• bel sohasidagi issiq tutuvchi qatlam;
\n\t
• issiqlik saqlovchi astarlar;
\n\t
• maxsus termoichkiyim;
\n\t
• issiq tutuvchi yarimkombinezonlar;;
\n\t
• havo almashinuvini o‘zgartirish uchun detallar, shuningdek, hajm rostlagichlari.
\n

\n

Asosiy parametrlar

\n\t Maxsus kiyimni tanlashda quyidagi parametrlarni hisobga olish muhim. \n

Issiq tutuvchi qatlam (uteplitel)

\n\t Himoya kiyimida sifatli issiq tutuvchi qatlam bo‘lishi kerak. Uni tayyorlash uchun sintetik materiallar — termoizolyatsiya va termoflis qo‘llaniladi. Matolar issiqlikdan himoya qilishning yuqori darajasi bilan ajralib turadi. Ular yengillik xususiyatiga ega va namlanganda tez quriydi. \n

Suv o‘tkazmasligi

\n\t Yuqori namlik sharoitlarida ishlash uchun suv o‘tkazmaydigan xususiyatlarga ega kiyim talab qilinadi. Namlikdan himoya qiluvchi, ammo shu bilan birga havoni o‘tkazish xususiyatini saqlab qoluvchi suv o‘tkazmaydigan membranali buyumlarni tanlash muhimdir. \n

Ventilyatsiya

\n\t Ish jarayonida sovuqqa qaramay, inson tanasidan ter ajralib chiqishi mumkin. Shuning uchun buyumlarda maxsus ventilyatsiya tizimlari bo‘lishi juda muhim. Bular maxsus kiyim ichidagi namlik va harorat parametrlarini rostlash imkonini beruvchi ventilyatsiya zanjir-tugmalari (molniya) va teshiklari bo‘lishi mumkin. \n

Shamoldan himoya

\n\t Bunday buyumlar shamoldan himoya qilish parametrlariga ega bo‘lishi kerak. Bu, ayniqsa, sovuq davrlarda muhimdir. Shamol ichkariga kirmasligi uchun kiyim zich manjetalar hamda kapyushon va kurtkaning pastki qismida maxsus tortqichlar (utyajka) bilan jihozlangan bo‘lishi kerak. Bu sovuq shamolning ichkariga kirishiga yo‘l qo‘ymaydi. \n

Astar (podkladka)

\n\t Maxsus kiyimni issiq va yumshoq astarli qilib tanlash muhim. Polarflis va flis kabi materiallar issiqlik izolyatsiyasining yaxshi darajasini ta’minlaydi. Bunday matolar kiyib yurilganda yuqori qulaylik bilan ajralib turadi. \n

A’lo darajadagi ko‘rinuvchanlik ko‘rsatkichlari

\n\t Muayyan ob-havo sharoitlarida yuzaga keladigan yomon ko‘rinish sharoitlarida himoya kiyimining ko‘zga tashlanadigan bo‘lishi muhimdir. Buning uchun yuqori yorqinlikka ega bo‘lgan aks ettiruvchi detallar qo‘llaniladi. Natijada baxtsiz hodisalar xavfi sezilarli darajada kamayadi. \n

Bir nechta qatlam

\n\t Xodimlar ob-havo sharoitlari va harorat ko‘rsatkichlariga qarab kiyim qatlamlarining optimal miqdorini tanlashlari mumkin. Bu turli iqlim vaziyatlarida qulay sharoitlarni ta’minlaydi. \n

Ishning har xil turlari uchun ixtisoslashuv

\n\t Turli kasb va mutaxassisliklar kiyimdan muayyan xususiyatlarni talab qilishi mumkin. Balandlikda ishlaydigan xodimlar uchun shamol esishidan qo‘shimcha himoya va maxsus issiqlik qatlamiga ega maxsus kiyim zarur. \n

\n\t  Maxsus kiyimga qo‘yiladigan talablar \n

\n\t Sovuq faslda foydalaniladigan kiyimga quyidagi talablar qo‘yiladi: \n

\n\t
• namlik va shamoldan himoya qilish;
\n\t
• optimal issiqlik izolyatsiyasi va issiqlik almashinuvini ta’minlash;
\n\t
• engil vazn, qulay jihozlanish, qulay konstruksiya.
\n

\n\t Issiqlik izolyatsiyasi issiqlikni saqlashni ta’minlaydigan maxsus funksiya hisoblanadi. Qishki sharoitlarda bunday buyumlar uchun muhim issiqlik izolyatsiyasi darajasi 3-6 KLO ni tashkil etadi. Bundan tashqari, kiyim xodimning faolligiga va muayyan sharoitlarga mos kelishi kerak. Sovuqda xodimning haddan tashqari qizib ketishiga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Ammo biroz sovish ish qobiliyatini oshirishga yordam beradi. Natijada sovuq iqlimga ko‘nikish tezroq yuz beradi. \n

\n\t Kiyimning yuqori qismidagi mato namlik va shamoldan himoya qilishi kerak. Lekin shu bilan birga, kiyim ichida «parnik effekti» yuzaga kelmasligi lozim. Bunday mahsulotlarni ishlab chiqarish jarayonida innovatsion material — membrana matosi qo‘llaniladi. \n

Tasnifi

\n\t Barcha issiq tutuvchi ShHV GOSTlarga muvofiq tasniflanadi: \n

\n\t
• 4-sinf kiyimi shamol tezligi soniyasiga 6,8 metrdan yuqori va harorat 25 darajadan past bo‘lgan alohida iqlim mintaqasida qo‘llaniladi;
\n\t
• 3-sinf ShHV shamol tezligi soniyasiga 1,3 metrdan boshlab va –41°C haroratda ishlash uchun mos keladi;
\n\t
• 2-sinf kiyimi shamol tezligi 3,6 m/sek dan va harorat –18 °C bo‘lgan iqlim zonalarida qo‘llaniladi;
\n\t
• 1-sinf buyumlari shamol tezligi 5,6 m/sek va harorat ko‘rsatkichlari 0°C dan past bo‘lganda qo‘llaniladi.
\n

\n\t Jamlanma qo‘llanish sharoitlariga bog‘liq va o‘zgarishi mumkin. Bular shim, yarimkombinezon, kurtka, kostyum yoki jilet bo‘lishi mumkin. Muayyan faoliyatga qarab, maxsus kiyim qo‘llar va bosh uchun sovuqdan qo‘shimcha himoya vositalari bilan tayyorlanishi mumkin. \n

\n\t Maxsus kiyim ob-havo sharoitlari va jismoniy yuklamalarni hisobga olgan holda organizmning issiqlik holatini rostlash imkonini beradi. To‘g‘ri tanlangan ShHV ish vaqtida xodimlarning qulayligi va xavfsizligini ta’minlaydi. \n