ShHVga qarov: nimani o'z ichiga oladi, asosiy qoidalar va tadbirlar
\n\t Sanoat va qurilishning turli sohalari xodimlari ish beruvchi hisobidan maxsus kiyim bilan ta’minlanishi lozim. Ishlab chiqarishning talablari va xavflilik sinfiga qarab, shaxsiy himoya vositalarining turli xillari qo‘llaniladi. Har bir buyum xodimning o‘lchamlarini hisobga olgan holda va vazifasiga ko‘ra tanlanadi. Qo‘llarni shaxsiy himoya qilish vositalariga nisbatan ma’lum talablar mavjud bo‘lib, ular haqida bilish zarur. \n
\nQarovning xususiyatlari
\n\n\t Shaxsiy himoya vositalarini qo‘llashdan asosiy maqsad — bunday mahsulotlarning himoya xususiyatlari hisobiga xodimlarning qulayligi va xavfsizligini ta’minlashdir. Xodimlar va ish beruvchilar ShHVni butun ekspluatatsiya muddati davomida yaxshi holatda saqlashga majburdirlar. \n
\n\n\t Qarov quyidagi tadbirlarni o‘z ichiga oladi: \n
\n-
\n\t
- ishlar bajarilgandan keyin shikastlanishlar mavjudligini muntazam ko‘zdan kechirish; \n\t
- ShHVga qo‘yiladigan talablarga muvofiq amalga oshiriladigan davriy tozalash, yuvish va boshqa parvarishlash usullari; \n\t
- ShHVni to‘g‘ri saqlash, xizmat ko‘rsatish va ta’mirlashni tashkil etish. \n
\n\t Turli tashkilotlar xodimlari ShHVni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalarga rioya qilishlari, shuningdek, ekspluatatsiya muddatini ta’minlash choralarini ko‘rishlari lozim. Himoya vositalari ishdan chiqqanda, buyumlarning shikastlangani haqida rahbariyatni xabardor qilish lozim. \n
\n\n\t Qarovning barcha turlari ishlab chiqaruvchilarning yo‘riqnomasi va pasport ma’lumotlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim. Barcha himoya vositalarida kimyoviy tozalash va yuvishning ruxsat etilgan usullari ko‘rsatilgan yorliqlar bo‘lishi shart. Isitish va quritish uchun maxsus kameralar qo‘llaniladi. Maxsus ustaxonalarda matolarni ta’mirlash va shimdirish (propitka) ishlari bajariladi. Dezinfeksiya o‘tkazish uchun maxsus uskunalardan foydalaniladi. \n
\nShHV qanday saqlanishi kerak
\n
\n
\n\t Himoya vositalarini to‘g‘ri sharoitlarda saqlash zarur. Buning uchun buyumlar xodimga berilgunga qadar ish beruvchi, keyin esa ShHV egasi javobgar bo‘ladi. Mahsulotlar yaxshi ventilyatsiyaga ega bo‘lgan isitiladigan binolarda saqlanishi lozim. Ular to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nurlaridan va mexanik ta’sirlardan himoyalangan bo‘lishi lozim. ShHVni isitish uskunalariga 1 metrdan yaqinroq masofada saqlash taqiqlanadi. \n
\n\n\t Xavfli kimyoviy moddalar bilan ishlaydigan xodimlarning shaxsiy himoya vositalari boshqa buyumlardan alohida saqlanishi lozim. Bunday kiyimlarni tozalash joyigacha tashish polietilen qoplarda amalga oshiriladi. Buyumlarni saqlash uchun maxsus kiyinish xonalari jihozlanadi, ularning tuzilishi ishlab chiqarish jarayonlariga, shuningdek, qurilish normativlari talablariga bog‘liq. Ombor binolari zarur sanitariya me’yorlariga va yong‘in xavfsizligi qoidalariga javob berishi lozim. \n
\n\n\t Saqlash binolariga quyidagi talablar qo‘yiladi: \n
\n-
\n\t
- omborda optimal mikroiqlimni ta’minlash; \n\t
- ventilyatsiya tizimlarini jihozlash va yong‘in signalizatsiyasini o‘rnatish; \n\t
- sanitariya talablariga rioya qilish; \n\t
- muntazam ko‘zdan kechirish va nam tozalash bilan xizmat ko‘rsatishni amalga oshirish. \n
\n\t Stellajlar va shkaflardan isitish moslamalarigacha bo‘lgan masofa kamida 0,75 metr bo‘lishi lozim. Saqlash qoidalariga muvofiq, poyabzal va kiyimlar o‘lchamlari, bo‘yi, turi va vazifasi bo‘yicha saralangan holda saqlanishi lozim. \n
\n\n\t Nimcha (polushubok) va kurtkalar ochiq turdagi javonlarga joylashtirilishi lozim. Ular tashqi tomoni ichkariga qaratilgan holda taxlanadi. Binolarda stellajlarga qo‘yiladigan kuyaga qarshi vositalardan foydalanish zarur. \n
\n\n\t Rezinali qoplangan elementlari bo‘lgan va rezinadan tayyorlangan buyumlarni harorat 0 darajadan past bo‘lmagan qorong‘i binolarda saqlash lozim. Ishlatilgan kiyimlar odatda yangi kostyum va botinkalardan alohida saqlanadi. Spetsovka omborda saqlanishi va xodimlarga yuvish, zararsizlantirish, ta’mirlash yoki tozalashdan o‘tgandan keyin toza holda berilishi lozim. \n
\nQarovni tashkil etish
\n\n\t ShHVdan foydalanish jarayonida ular ifloslanadi. Shu sababli ularni o‘z vaqtida tozalash, yuvish, dezinfeksiya va zararsizlantirish ishlarini o‘tkazish lozim. Ko‘pgina ishlar ish beruvchining kuchi va vositalari bilan amalga oshiriladi. Ishlov berish bo‘yicha barcha tadbirlar ShHVga qo‘yiladigan texnik talablarni hisobga olgan holda bajariladi. \n
\n\n\t Har bir smenadan keyin shaxsiy himoya vositalari zararsizlantirilishi lozim. Buning uchun dog‘larni ketkazishga yordam beradigan maxsus eritmalar va changdan tozalash muolajasi qo‘llaniladi. Neft mahsulotlari bilan ishlagandan keyin kiyimga trixloretilen bilan ishlov berish lozim. Buning uchun professional kimyoviy tozalash talab etiladi. Issiq tutilgan kiyimlar kimyoviy tozalash usuli bilan tozalanadi. Pestitsidlar va boshqa zaharli moddalar bilan ishlashda xodimlar tomonidan qo‘llaniladigan ShHV uchun ham kimyoviy tozalash o‘tkaziladi. \n
\n\n\t Radioaktiv komponentlar bilan ifloslangandan keyin ShHV SanPiN normalariga muvofiq dezaktivatsiya qilinadi. \n
\nMaxsus kiyimni yuvish qanday amalga oshiriladi
\n\n\t Maxsus kiyimni muntazam yuvib turish lozim. Muolajani to‘g‘ri o‘tkazish haqida SanPin sanitariya normalaridan bilib olish mumkin. Masalan, radioaktiv komponentlar bilan ishlagandan keyin buyumlarni yuvish dezaktivatsiya muolajasidan boshlanadi. \n
\n\n\t Agar maxsus kiyim tozalash inshootlarida yoki chorvachilik majmualarida qo‘llanilsa, uni tozalash va yuvish har uch kunda bir marta o‘tkaziladi. Buyumlarni kerosin yoki benzin yordamida yuvish taqiqlanadi. \n
\n\n\t Ba’zi hollarda yuvish yoki kimyoviy tozalashdan oldin ShHV quyidagilarga duchor qilinadi: \n
\n-
\n\t
- degazatsiya — 1 va 2-xavflilik sinfiga ega xavfli moddalarni yo‘qotish uchun; \n\t
- dezaktivatsiya — radioaktiv ifloslanishlarni kamaytirish uchun; \n\t
- dezinfeksiya — bakterial ifloslanishlarni yo‘qotish uchun; \n\t
- dezinseksiya — bo‘g‘imoyoqlilardan tozalash uchun. \n
\n\t Agar ish jarayonida chang hosil bo‘lsa, ishchilarning kiyimi changdan tozalash yordamida tozalanadi. Yuvish uchun tegishli idoralar tomonidan ma’qullangan maxsus yuvish vositalari qo‘llaniladi. Tarkibni tanlashda matoning turi va xususiyatlari hisobga olinadi. Sintetik materiallardan tayyorlangan kiyimlarni yuvish jarayonida xlor asosidagi oqartirgichlarni qo‘llash mumkin emas. \n
\n\n\t Maxsus kiyimni tozalashning barcha variantlari zarur yo‘riqnomalar va pasportni hisobga olgan holda bajarilishi lozim. Barcha vositalarda kimyoviy tozalash va yuvish usullari ko‘rsatilgan yorliqlar ko‘zda tutilgan. Ishlab chiqarishlarda isitish va quritish uchun maxsus kameralar o‘rnatiladi. \n
\n\n\t Qarov jarayonida qo‘llarni himoya qilish vositalariga va boshqa mahsulotlarga qo‘yiladigan zarur talablarga rioya qilinadi. \n
- Izohlar

