Eshitishni himoya qilish vositalari

Quloqlar — har kuni ulkan yuklamani boshdan kechiradigan eng sezuvchan idrok a’zolaridan biridir. Agar eshitish a’zosi muntazam ravishda yuqori shovqin ta’sirida bo‘lsa, bu uning yomonlashishiga va hatto butunlay yo‘qolishiga olib keladi.

Shu sababli qurilish, ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi, stomatologiya va shu kabi sohalarda band bo‘lgan xodimlar eshitish a’zolarini ShHVdan foydalanishlari shart.

Eshitishni himoya qilish uchun qanday vositalar mavjud?

Barcha eshitish a’zolarini shaxsiy himoya qilish vositalari (EAShHV) ikki toifaga bo‘linadi:

\n
• Shovqinni bosuvchi vkladishlar yoki berushilar
\n

Oddiy va samarali himoya vositasi. Vkladishlar gipoallergen materialdan tayyorlanadi, ular eshitish yo‘lining ichiga tushganda anatomik shaklga kiradi.

Material tovushni tutib qolish xususiyatiga ega. Ushbu xususiyat tufayli baland shovqinlar kamayadi, nog‘ora pardasiga yetib bormaydi, demak, eshitish a’zosi himoya ostida qoladi.

Shovqinni bosuvchi vkladishlar bir martalik va ko‘p martalik bo‘ladi.

\n
• Shovqinni bosuvchi naushniklar
\n

Bu himoya vositalari tovushni yutish effektiga ega materialdan tayyorlangan ikkita katta kosachadan iborat. Maxsus akustik ko‘pik o‘rta va yuqori chastotali shovqinlarni zararsizlantirishga qodir.

Naushniklar quloqlarni to‘liq bekitadi, bu esa shovqinni bostirishni kuchaytiradi.

EAShHV samaradorligini qanday hisoblash mumkin?

Himoya vositasini tanlash eshitish apparatiga tushadigan yuklama darajasiga bog‘liq. Xarid qilishda ish joyidagi shovqin darajasi hisobga olinadi. Ushbu ko‘rsatkichni o‘lchash uchun maxsus uskuna — shovqin o‘lchagichdan foydalaniladi. Bundan tashqari, xavfsizlik texnikasi bo‘yicha muhandis xodimlarni xabardor qilishi va ularning himoyasini ta’minlashi shart.

ShHV samaradorligining umumiy ko‘rsatkichi — SNR yoki shovqinni yutishning yagona parametri. Lekin SNR qanday hisoblanadi? Oddiy misol keltiramiz. Ish joyidagi shovqin darajasi – — 100 dB. Tanlangan naushniklarning SNR ko‘rsatkichi 30 dB ga teng. Ruxsat etilgan ko‘rsatkichni oddiy formula bo‘yicha hisoblaymiz: 100 – 30 = 70 dB.

SanPiN normalari va qoidalariga muvofiq shovqin chegaralari belgilangan. Sakkiz soatlik ish smenasi uchun ruxsat etilgan eng yuqori shovqin darajasi — 80 dB. Agar ushbu ko‘rsatkichdan oshsa, ish beruvchi xodimlarni eshitish a’zolarini himoya qilish vositalari bilan ta’minlashi shart.

Misoldan ko‘rinib turibdiki, shovqinni bosuvchi naushniklar taqilganda 30 dB samaradorlikni ta’minlaydi va tovushni 70 dB gacha pasaytiradi. Olingan qiymat ruxsat etilgan darajadan 10 dB ga kam. Demak, tanlangan naushniklar yoki vkladishlar ishlab chiqarishda ishlash uchun mos keladi va eshitish a’zolarini zararli ta’sirdan himoya qilishga yordam beradi.

Tanlov mezonlari

Naushniklar yoki quloq tiqinlarini xarid qilishda ularning taqishga qulayligi, ishlatiladigan sharoitlar va xodimning faoliyati hisobga olinadi, chunki har bir kasbning mehnat xavfsizligiga oid o‘z talablari mavjud.

Shunday qilib, tanlashda nimalar hisobga olinadi:

\n
• ShHV konstruksiyasining o‘ziga xosligi , ularning boshqa himoya vositalari bilan mos kelishi.. Ko‘pincha EAShHV boshqa himoya vositalari bilan uyg‘unlashmaydi. Payvandlash щitogi naushniklar bilan mos kelmaydi. Lekin ko‘pincha payvandchilarga aynan maska/щitok bilan taqish imkonsiz bo‘lgan naushniklar beriladi. Bunday holda eshitish apparati ichiga osongina joylashtiriladigan shovqinni bosuvchi vkladishlardan foydalanish o‘rinlidir.
\n
• Ish sharoiti.. ShHV sotib olayotganda atrof-muhit harorati, namlik darajasi, havoning ifloslanganligi, shuningdek, ishning murakkabligi va maksimal yuklamalar hisobga olinadi. Agar xodim bevosita quyosh nurlari ostida yoki issiq, nam xonada ishlashiga to‘g‘ri kelsa, unda naushniklar eng yaxshi variant emas. Ularda noqulaylik tug‘iladi. Bu vaziyatda vkladishlardan foydalanish mantiqiyroq.
\n
• Ishning o‘ziga xos xususiyatlari.. Asosiy mezonlardan tashqari, ishning xususiyatlari ham hisobga olinadi: eshitish a’zolarini himoya qilish qanchalik tez-tez talab etiladi, smena necha soat davom etadi, xodim hamkasblari bilan muloqot qilishi kerakmi va nutqni farqlash muhimmi. Agar xodim yuqori shovqin sharoitida ishlashi va shu bilan birga boshqa odamlar bilan muloqot qilishi kerak bo‘lsa, kommunikatsiyaviy ShHVdan foydalanish tavsiya etiladi. Bunday himoya vositalari ratsiyalar bilan bog‘langan bo‘ladi.
\n

Xulosa qilib aytganda, EAShHVdan foydalanish — bu shunchaki ongli tanlov emas, balki turli faoliyat sohalari xodimlarining o‘z sog‘lig‘iga bo‘lgan e’tiborli va ehtiyotkorona munosabatidir. ShHV kelajakda salbiy oqibatlardan qochish imkonini beradi. Agar xavfsizlik texnikasi qoidalariga rioya qilinmasa, eshitish qobiliyatidan mahrum bo‘lish, shuningdek, korxonaning boshqa xodimlarini xavf ostida qoldirish mumkin.