Payvandchilar uchun maxsus kiyim: muhim xususiyatlari va himoyaga talablar

\n\t Payvandchilar ishi turli xavf-xatarlar bilan kechadi. Ushbu ixtisoslik alohida xavfli kasblar toifasiga kiradi. Shu sababli payvandlash ishlarini bajarishda xavfsizlikka rioya qilish bo‘yicha jiddiy talablar qo‘yiladi. Aynan shuning uchun payvandchilar uchun maxsus kiyim, shuningdek, maxsus himoya moslamalari zarur. \n

Payvandchilar kiyimining xususiyatlari

\n\t Payvandlash jarayonida ko‘plab xavflar mavjud. Masalan, erigan metall uchqunlari va chachramalari kuyishga sabab bo‘lishi mumkin. Jarohatlardan qochish uchun xodimlar maxsus shaxsiy himoya vositalari va kostyumlardan foydalanadilar. \n

\n\t Payvandchilar va turli metallar bilan ishlaydigan xodimlarga erigan metall chachramalari va uchqunlaridan himoya qiluvchi kostyumlar, shuningdek, himoya tumshuqlariga ega etik va botinkalar beriladi. Bundan tashqari, polimer qoplamali qo‘lqoplar, yuqori haroratdan himoya qiluvchi va yeyilishga qarshi nuqtali qoplamali qo‘lqoplar ishlatiladi. Xodimlar dielektrik kalish va botlardan foydalanadilar. Himoya qalqonlari va ko‘zoynaklari, shuningdek, nafas olish a’zolarini shaxsiy himoya qilish vositalari talab qilinishi mumkin. \n

\n\t Ish kiyimi (roba) muayyan o‘lchamlar va andozalar bo‘yicha tayyorlanadi. U tik to‘g‘ri siluetga ega bo‘lishi kerak. \n

\n\t Payvandchilar kiyimiga yuqori talablar qo‘yiladi. Uni ishlab chiqarish uchun materiallar EN531, EN533, EN470-1 standartlariga muvofiq bo‘lishi lozim. Mato taxminan 30 soniya davomida yonmasligi, shuningdek, cho‘g‘lanmasligi kerak. Material o‘z yuzasida erigan metallarning chachrama va uchqunlarini tutib qolishi lozim. \n

\n\t Maxsus kiyimga quyidagi talablar qo‘yiladi: \n

\n\t
• yuqori haroratning uzoq muddatli ta’sirida deformatsiyaga chidamlilik;
\n\t
• yozgi kiyimlar uchun ventilyatsiya qilinadigan matodan tayyorlanishi;
\n\t
• butun tanani yopib turishi;
\n\t
• tanaga jips turishi;
\n\t
• maxsus nakladkalar mavjudligi;
\n\t
• suv qaytaruvchi xususiyatga ega shimdirma (propitka) bilan ishlov berilganligi.
\n

\n Payvandchilar kiyimi uchta himoya klassiga bo‘linadi. Birinchi klass minimal himoyani nazarda tutadi. Ekspluatatsiya paytida payvandchi va uchqun manbai orasidagi masofa kamida ikki metr bo‘lishi kerak. Bunday maxsus kiyim metallga ishlov berish va payvandlash ishlari uchun avtomatlashtirilgan uskunalar bilan jihozlangan korxonalarda qo‘llaniladi. Ikkinchi klass uchqun manbaidan taxminan yarim metr masofani nazarda tutadi. Vositalar qo‘lda payvandlash ishlarini bajarishda xodimlarni himoya qilish uchun talab qilinadi.\n

\n\t Uchinchi klass vertikal va gorizontal holatda, shuningdek, kichik xonalar va quvur tizimlari ichida ishlashda zarur. \n

Yozgi va qishki maxsus kiyim

\n\t Payvandlash ishlarini olib borish uchun yozgi maxsus kiyim GOST 12.4.250-2013 SSBTga muvofiq ishlab chiqariladi. U ishlab chiqarish binolarida payvandlash ishlarini bajarishda himoyani ta’minlaydi. Shuningdek, qulaylik yaratadi. Bunday maxsus kiyim yaxshi ventilyatsiya qilinadi, qulay va mustahkamdir. \n

\n\t Payvandchilar uchun qishki maxsus kiyim issiq tutuvchi qatlam qo‘shilgan holda tayyorlanadi. Astar matosi yuqori mustahkamligi va gigroskopik xususiyatlari bilan ajralib turadi. \n

\n\t Jamlanmaga quyidagi elementlar kiradi: \n

\n\t
• kurtkalar, kombinezonlar, shimlar. Qishki buyumlar uchun qo‘shimcha «Tn» himoya klassi qo‘llaniladi;
\n\t
• maxsus himoya poyabzali etiklar, botinkalar va hatto valenkalardan iborat bo‘ladi. Qishki poyabzal «Tr» himoya klassiga ega;
\n\t
• yuz, ko‘rish a’zolari, boshning ShHVlari. Maxsus ko‘zoynaklar, payvandlash niqoblari, qalqonlar qo‘llaniladi. Yuz qalqoni qo‘shimcha ravishda yorug‘lik filtrlari bilan jihozlanadi;
\n\t
• himoya qo‘lqoplari, kragalar «Tr» himoya darajasiga ega;
\n\t
• nafas olish a’zolari ShHVlari yopiq binolarda ishlashda qo‘llaniladi;
\n\t
• eshitish a’zolarini himoya qilish vositalari yuqori shovqin fonida ishlatiladi.
\n

\n\t Payvandchilar uchun kurtkalar turli tabiiy materiallardan — brezent, spilk, zamsha, teridan ishlab chiqariladi. Ular harakatlarni cheklab qo‘ymasligi uchun zarur o‘lchamlar bo‘yicha tanlanadi. Kurtka shimning yuqori qismini kamida 20 sm ga yopib turishi lozim. Shimlar brezent va spilkdan tayyorlanadi. Ular cho‘ntakli yon choklari bilan ajralib turadi. Keng tarqalgan variantlarga payvandchi kostyumi kiradi. Yozgi jamlanmada kurtka va to‘g‘ri bichimdagi shim ko‘zda tutilgan. Qish fasli uchun esa issiq tutuvchi kurtka va issiq tutuvchi shim talab qilinadi. \n

\n\t Kombinezon birlashtirilgan yuqori va pastki qismdan iborat bo‘lib, bu uchqunlarning tanaga kirishini istisno qiladi. Ular yozgi va qishki turda bo‘ladi. Kragalar uzaytirilgan termochidamli qo‘lqoplar yoki qo‘njli qo‘lqoplardir. Bunday mahsulotlar yuqori haroratlarda ishlashda qo‘l himoyasini ta’minlaydi. Kragalar termik ta’sirlarga chidamliligi va yeyilishga bardoshliligi bilan ajralib turadi. Ular ikki barmoqli va uch barmoqli bo‘lishi mumkin. Konstruksiyasi kragalarni tez yechish va kiyish imkonini beradi. \n

\n\t Shuningdek, bo‘yin, yelka va boshni himoya qilish funksiyasini bajaradigan podshlemniklar va shapkalar qo‘llaniladi. Payvandchilar uchun maxsus shapkalar boshni himoya qilishga mo‘ljallangan. Ular yozgi va qishki bo‘lishi mumkin. \n

\n\t Payvandlash ishlari jarayonida maxsus poyabzal ham qo‘llaniladi. Bu botinka yoki etiklar bo‘lishi mumkin. Mahsulotlar yuqori darajadagi termochidamlilikka ega poliuretan tagcharmga ega bo‘lishi kerak. Xavfli sharoitlarda va yuqori haroratlarda ishlashda nitril tagcharmli poyabzal qo‘llaniladi. Poyabzal furniturasi maxsus klapanlar bilan yopiladi. \n

Qo‘shimcha himoya vositalari

\n\t Asosiy jamlanma uchun to‘liq himoyani ta’minlash maqsadida alohida himoya elementlari qo‘llaniladi. Fartuk payvandlash stolida ishlashda ishlatiladi. Qo‘shimcha himoya elementlariga narukavniklar (engpo‘shlar) kiradi. Ular maxsus konstruksiyasi tufayli harakatlarni cheklamaydi. Mahkamlash lipuchkalar, tugmalar yoki knopkalar yordamida amalga oshiriladi. Shuningdek, bog‘ichli (lyamkali) narukavniklarni sotib olish mumkin. Bu bosh barmoq uchun ilmoq va yelkada mahkamlash bo‘lishi mumkin. Qo‘shimcha himoya sifatida payvandchi getrilari qo‘llaniladi. \n

\n\t Himoya vositalari yuqori mustahkamlikdagi materiallardan tayyorlanadi. Bu spilk, brezent, aramid, teri, sarja bo‘lishi mumkin. Spilkdan tayyorlangan kiyim yuqori zichligi bilan ajralib turadi. Brezentdan tayyorlangan mahsulotlarga qo‘shimcha ravishda o‘tga chidamli tarkiblar bilan ishlov beriladi. Teri kuyindilardan (okalina) yaxshi himoya vositasi hisoblanadi. Aramid yuqori mustahkamlikka va mexanik ta’sirlarga katta qarshilikka ega. Sarja esa a’lo darajadagi gigroskopik xususiyatlarga ega. \n